Trả lời nhanh: Chọn bơm chìm nước thải theo ba thông số: lưu lượng cần thoát, cột áp từ đáy hố đến điểm xả và kích thước rác lọt qua cánh bơm. Hầm xe, hố ga thu nước mưa và nước rửa sàn dùng bơm chìm nước thải cánh xoáy có phao tự động, ví dụ APP BAV-250A (12 m³/h, cột áp 8 m, cho vật rắn đến 25 mm) hoặc Total 750–1.100W họng 2 inch cho hầm lớn. Bể phốt chứa phân, giấy, sợi thì cần bơm có cơ cấu cắt chuyên dụng hoặc xe hút hầm cầu, không dùng bơm thoát nước thông thường.
Bài viết hướng dẫn cách ước lượng lưu lượng, cột áp, chọn có phao hay không phao, cách bố trí hố thu, ống xả và điện cho bơm, kèm các mẫu đang có tại Nhavui.
Bơm chìm nước thải khác bơm chìm nước sạch thế nào?
Bơm chìm nước sạch có khe hút nhỏ, cánh bơm kín, chỉ cho hạt mềm rất nhỏ đi qua. Bơm chìm nước thải có họng xả lớn hơn và cánh bơm hở hoặc cánh xoáy (vortex), để nước có cặn, lá cây, rác nhỏ đi qua mà ít bị tắc.
- APP BAV-250/BAV-250A: 250W, lưu lượng tối đa 12 m³/h (200 lít/phút), cột áp tối đa 8 m, họng xả 40 mm, cánh xoáy chống tắc, cho vật rắn đến 25 mm đi qua, IP68; bản BAV-250A có phao tự động.
- APP BPS-400/BPS-400A: 400W, họng xả 50 mm, cột áp tối đa 9 m, lưu lượng tối đa 13,2 m³/h; theo trang sản phẩm phù hợp nước sạch và nước hơi bẩn (hạt mềm khoảng 5 mm), không dành cho nước thải nhiều rác.
Trang sản phẩm APP cũng lưu ý: khả năng cho vật rắn 25 mm đi qua không có nghĩa máy nghiền được rác. Túi nilon, vải, tóc thành búi vẫn có thể quấn cánh bơm.
Chọn bơm theo vị trí: hầm xe, hố ga, bể phốt
| Vị trí | Loại nước | Nên chọn |
|---|---|---|
| Hố thu tầng hầm, hầm xe | Nước mưa theo ram dốc, nước rửa sàn, có cát, lá | Bơm nước thải cánh xoáy có phao, công suất theo diện tích hứng nước; nên có 2 bơm luân phiên |
| Hố ga sân, hố thu nước mưa | Nước mưa lẫn đất cát, lá cây | Bơm nước thải có phao, họng 40–50 mm trở lên |
| Bể chứa nước xám (giặt, rửa) | Nước hơi bẩn, xơ vải | Bơm nước thải cánh xoáy, có lưới chắn rác đầu vào ống |
| Bể phốt, hầm cầu | Phân, giấy, vật liệu dạng sợi | Bơm có cơ cấu cắt chuyên dụng hoặc dịch vụ hút hầm cầu |
Với hầm xe nhà phố, mưa lớn có thể dồn nước theo ram dốc rất nhanh. Nhiều công trình bố trí hai bơm trong cùng hố thu: một bơm làm việc chính, một bơm dự phòng có phao đặt cao hơn, để khi bơm chính hỏng hầm vẫn không ngập.
Tính lưu lượng và cột áp cần thiết
Lưu lượng: ước lượng lượng nước đổ vào hố thu trong cơn mưa lớn. Ví dụ ram dốc và lối vào hầm hứng mưa 30 m², cường độ mưa giả định 100 mm/giờ: 30 × 0,1 = 3 m³/giờ. Cộng thêm nước rửa sàn và hệ số an toàn, chọn bơm có lưu lượng làm việc thực tế gấp 2–3 lần, tức khoảng 6–9 m³/giờ ở cột áp làm việc. Đây là ví dụ minh họa; công trình lớn cần kỹ sư tính theo số liệu mưa địa phương.
Cột áp: chiều cao từ đáy hố thu đến điểm xả (cống, hố ga ngoài đường) cộng tổn thất trên đường ống, co, van. Cách tính nhanh là cộng thêm khoảng 20–30% chiều cao hình học cho ống ngắn; ống dài nhiều co cần tính kỹ hơn.
Quan trọng: lưu lượng tối đa và cột áp tối đa công bố là hai điểm khác nhau trên đường đặc tính. Bơm không thể vừa đạt 12 m³/h vừa đẩy cao 8 m cùng lúc. Bài Chọn máy bơm theo cột áp, lưu lượng và nhu cầu giải thích cách đọc đường đặc tính này.
Các mẫu bơm chìm nước thải tham khảo
- APP BAV-250A: 250W, 12 m³/h, cột áp 8 m, vật rắn đến 25 mm, có phao. Hợp hố thu nhỏ, hố ga sân, nhà phố.
- Total TWP810001: 1.000W, cột áp tối đa 10 m, lưu lượng tối đa 333 lít/phút, họng xả 2 inch, mô tơ dây đồng, dây điện 9 m kèm công tắc phao tự ngắt.
- Total TWP775016: 750W, cột áp tối đa 13 m, lưu lượng tối đa 21 m³/h, cửa ra 2 inch, thân bơm thép không gỉ, thân mô tơ gang, cáp 9 m.
- Total TWP7110016: 1.100W (1,5HP), cột áp tối đa 15 m, lưu lượng tối đa 22 m³/giờ, ống 2 inch, thân thép không gỉ; hợp hầm sâu hoặc điểm xả xa.
Với bơm không có phao, có thể dùng thêm công tắc phao điện Pandora 220V (dòng tiếp điểm 8–15A) để tự bật tắt theo mực nước; cần kiểm tra dòng làm việc của bơm nằm trong khả năng tiếp điểm, bơm lớn nên đóng cắt qua khởi động từ.
Lắp đặt hố thu, ống xả và điện cho bơm
- Hố thu: đủ rộng để phao di chuyển tự do, không vướng thành hố, ống hay dây điện; đáy hố thấp hơn cửa thu để bơm luôn ngập nước khi chạy.
- Kê bơm: đặt trên đế cao hơn đáy vài cm hoặc trên viên gạch phẳng để không hút bùn lắng.
- Ống xả: giữ đúng cỡ họng xả, không thu nhỏ; lắp van một chiều để nước không chảy ngược về hố khi bơm tắt, kèm van khóa để tháo bơm.
- Dây treo: dùng xích hoặc dây inox để thả và kéo bơm, không kéo bằng dây điện.
- Điện: mạch riêng có CB chống dòng rò, mối nối dây đặt trên cao, khô ráo; IP68 chỉ nói về thân bơm, không thay cho an toàn điện.
- Bảo trì: vệ sinh rác ở hố thu và cánh bơm trước mùa mưa, chạy thử bằng cách đổ nước vào hố.
Để chọn đúng nhóm bơm cho cả nhà, xem thêm bài Các dòng máy bơm nước cho nhà phố: chọn loại nào?.
Câu hỏi thường gặp
Bơm chìm nước thải có hút được bể phốt không?
Bơm thoát nước thông thường không phù hợp với phân, giấy, vật liệu dạng sợi. Cần bơm có cơ cấu cắt chuyên dụng hoặc dịch vụ hút hầm cầu.
Nên chọn bơm có phao hay không phao?
Hố thu cố định như hầm xe, hố ga nên dùng bơm có phao để tự chạy khi nước dâng. Bơm không phao hợp khi bơm tạm thời hoặc có hệ điều khiển mực nước riêng.
Hầm xe nhà phố cần bơm công suất bao nhiêu?
Không tính theo công suất mà theo lưu lượng và cột áp. Hố thu nhỏ thường dùng bơm 250–400W; hầm sâu, điểm xả xa cần bơm 750–1.100W.
Có cần lắp van một chiều trên ống xả không?
Nên lắp, để nước trong ống không chảy ngược về hố mỗi lần bơm tắt, giúp bơm ít phải bật tắt liên tục.
Kết luận
Bơm chìm nước thải chọn đúng là bơm có lưu lượng làm việc đủ ở cột áp thực tế, cánh bơm hợp với loại rác trong hố và có phao tự động cho hố thu cố định. Hầm xe, hố ga dùng bơm nước thải cánh xoáy; bể phốt cần thiết bị chuyên dụng.
Xem bơm chìm nước thải APP, Total và công tắc phao điện tại Nhavui.com, hoặc gửi kích thước hố thu, độ sâu, khoảng cách đến điểm xả để đội ngũ Nhavui tư vấn mẫu phù hợp.